<\/p>\n\n\n\n
Yn dilyn ei blog am amser Dylan yn Polgigga, mae Linda Evans yn edrych ar ymweliad nesaf Dylan \u00e2 Chernyw.<\/p>\n\n\n\n
Ar \u00f4l ei ‘wellhad gorffwys’ fel gwestai Wyn Henderson yn ei bwthyn yn Polgigga, ger Penzance, Cernyw, ac arhosiad byr yn Llundain, dychwelodd Dylan adref i Uplands, Abertawe ym mis Mehefin 1936. Yna yng nghanol mis Gorffennaf, yn ystod ymweliad byr \u00e2 Thalacharn, cyfarfu eto \u00e2 Caitlin Macnamara, y ferch ifanc fywiog a di-flewyn-ar-dafod yr oedd wedi’i chyfarfod yn Llundain ar ddechrau mis Ebrill. Roedd ei steil yn un diamheuol o fohemaidd, ac roedd Dylan mewn cariad \u00e2 hi. Bu’n rhaid iddo wrthsefyll cystadleuaeth oddi wrth ei chydymaith llawer h\u0177n, Augustus John, gan greu argraff ar y ferch y gwnaeth ei chymharu’n ddiweddarach \u00e2 ‘thywysoges ar frig coeden Nadolig’.<\/p>\n\n\n\n
Drannoeth, ysgrifennodd ati’n llawn disgwyliad: \u2018I only want to tell you all the time and over & over again that I love you …that I\u2019m going to see you soon and that I want us to get married once we can and that you said you wanted to too.\u2019 Heblaw am ramant, byddai’r blynyddoedd 1936\/7 yn amser ysgogol, cyffrous a hynod ddiddorol i’r bardd ifanc: aeth i Arddangosfa Swrrealyddion Ryngwladol Llundain;\u00a0 dechreuodd waith ar lyfr (aflwyddiannus) a gomisiynwyd a oedd yn seiliedig ar daith o Gymru; bu’n rhan o gynlluniau ar gyfer cyhoeddiad newydd sef ‘Wales’, a oedd yn arddangos gwaith ysgrifennu Saesneg gan awduron o Gymru (a oedd yn llwyddiant); penododd David Higham yn asiant llenyddol iddo (arwydd clir o’i enw cynyddol) a helpodd ei rieni i symud o gartref ei blentyndod i Landeilo Ferwallt, ar gyrion Abertawe, ychydig cyn i’w dad ymddeol.<\/p>\n\n\n\n
Roedd enw cynyddol Dylan yn ei wneud yn atyniadol iawn i’r criw llenyddol yn Llundain. Ac yntau bob amser yn brin o arian, derbyniodd yn ddiolchgar gynnig o lety am ddim gydag Emily Holmes Coleman, ysgrifennwr Americanaidd ecsentrig, yr oedd wedi torri’i chalon pan orfododd hithau iddo ddewis rhyngddi hi a Caitlin. Ym mis Mai 1937, ysgrifennodd Dylan at Caitlin, ac mae ei anobaith ynghylch bod ar wah\u00e2n am gyhyd yn amlwg: \u2018day and night I think of you, love you….I must see you and hear you\u2019.<\/p>\n\n\n\n
Gwireddwyd ei ddymuniad ar ddechrau mis Mehefin, pan gawsant fenthyg Oriental Cottage (annedd o’r 19eg ganrif a enwyd ar \u00f4l gwch hwylio a suddodd oddi ar Gildraeth Lamorna), ar waelod cwm diarffordd sy’n troi a throelli i lawr i’r arfordir dramatig cernywaidd. Gyda’i hanes rhamantaidd yn y lleoliadau mwyaf rhamantaidd a hardd (bu’n wladfa artistiaid yn flaenorol), darganfu’r cwpwl a oedd wedi gwirioni \u00e2’i gilydd bleserau rhannu bywyd \u00e2’i gilydd yn Oriental Cottage, a gwnaethant gynlluniau i briodi’n dawel, yn bell o’u teuluoedd.<\/p>\n\n\n\n
Daeth Constantine Fitzgibbon, bywgraffydd Dylan, i’r casgliad bod ei gefndir confensiynol wedi cyflymu’r briodas. Ac yntau wedi’i fagu mewn ‘nythaid o ysgolfeistri a ficeriaid, uwch-gapteniaid, cyfreithwyr, meddygon a modrybedd di-briod\u2019, gwyddai fod cyd-fyw’n dderbyniol yn Llundain, ond roedd parchusrwydd o’r pwys pennaf gartref; ar y llaw arall, bu magwraeth Caitlin yn un hynod anghonfensiynol; credai mewn cariad rhydd ‘heb yr holl nonsens hwnnw’. Wrth ysgrifennu at ei rieni ar 10 Mehefin, dywedodd Dylan wrthynt ei fod yntau a Caitlin wedi symud i fwthyn hyfryd mewn lle gwych, ac am ei fwriad i briodi’r wythnos ganlynol yn y swyddfa gofrestru yn Penzance. Doedd DJ a Florence Thomas erioed wedi cwrdd \u00e2 Caitlin ac ni chroesawyd y newyddion hwn, a berodd gryn sioc a syndod iddynt, yn enwedig gan ei dad, a oedd yn ofni y byddai priodi’n faen tramgwydd i lwyddiant posib ei fab; felly sicrhaodd help ei fab yng nghyfraith, Haydn Taylor, i helpu i roi stop ar y bobl ifanc anghyfrifol. Rhybuddiodd Haydn fam Caitlin, Yvonne, a chynigiodd ymweld ag Oriental Cottage, ond yn y pen draw, penderfynodd DJ nad oedd ganddo unrhyw b\u0175er i stopio’r briodas hon, priodas drwy drwydded arbennig, yr oedd angen rhoi ychydig ddiwrnodau’n unig o rybudd ar ei chyfer cyn y seremoni.<\/p>\n\n\n\n
Clywodd Dylan, drwy Lundain, o’r ymdrechion i osgoi’r drychineb a ragwelwyd, ac ysgrifennodd at ei frawd yng nghyfraith yn manylu ar y briodas ‘bleserus ac ecsentrig’ a oedd ar ddod, gan ofyn yn ddigywilydd iddo a fyddai’n barod i roi cwpwl o bunnoedd iddo fel arwydd o ewyllys da.<\/p>\n\n\n\n
Yn y pen draw, bu’n rhaid i dad siomedig Dylan dderbyn y weithred ff\u00f4l hon ac anfonodd arian at y cwpwl fel rhodd briodas. Roedd hyd yn oed cyn-gariad Caitlin, Augustus John, wedi darganfod lle’r oedd hi a chydnabu ei bwriad i briodi Dylan, gan ysgrifennu at ei seraff bach, \u2018I take it you are not spliced yet.\u2019 Roedd Caitlin (a gafodd ei magu i gredu y byddai’n priodi \u00e2 dug) dros ei phen a’i chlustiau mewn cariad \u00e2 bardd tlawd y teimlai fod ganddo ‘gasged hudol’ o ddoniau rhyfeddol. Felly nid oedd tlodi’n rhwystr i’w hundeb, ond i gwpwl a freuddwydiai am ‘wely mewn bar’, roedd temtasiwn alcohol yn rhwystr i briodas na fyddent yn gallu’i oresgyn; gwarion nhw’r arian a arbedon nhw i dalu am gost y drwydded briodas, sef \u00a33, ar alcohol, a hynny ddwywaith, a bu’n rhaid i ffrind caredig iawn ymyrryd er mwyn gwireddu eu breuddwyd.<\/p>\n\n\n\n